hét platform voor online multimediatrainingen

Scherpere foto’s maken?

Scherpere foto’s maken?

Door: Pieter van Groenewoud
Of je nou een foto voor zakelijke doeleinden publiceert of dat het een vakantiekiekje is, een belangrijk criterium is altijd dat de foto haarscherp moet zijn. Dus wil jij scherpere foto’s maken? Lees dan hieronder de tips.

Tip 1. Scherpstellen
Dit is natuurlijk de logica zoals normaal gesproken alleen Johan Cruijff dat zou verkondingen, een scherpe foto maken begint natuurlijk met scherpstellen. Als dat niet goed gebeurt dan kun je de foto immers direct verwijderen. Leer daarom je camera goed kennen en ontdek de mogelijkheden van het (automatisch) scherpstellen. Automatisch scherpstellen doe je meestal door de ontspanknop half in te drukken. Als er voldoende licht is gaat het scherpstellen meestal goed en snel en kun je er dus op vertrouwen. Het wordt lastiger als de schemer intreedt. Er is dan simpelweg niet meer genoeg licht. De camera heeft daardoor meer moeite om te focussen. Daarnaast is er natuurlijk de vraag: waarop stel je scherp? Bij het fotograferen van gezichten of dieren is de regel heel simpel. Stel scherp op de ogen. Dat is het eerste waar je als mens naar kijkt.

Tip 2. Hoe lang is de sluitertijd?
De kans is klein dat je altijd een statief bij je hebt op het moment dat je een foto maakt. Gelukkig hoeft hoeft dat ook niet altijd voor het maken van scherpere foto’s , althans als er voldoende licht is tenminste. Bij voldoende licht kun je namelijk ook een perfecte foto maken uit de hand. Het is wel heel belangrijk dat je let op de sluitertijd. Want hoe langer de sluitertijd des te groter de kans dat de foto onscherp wordt vanwege bewegingen. Maar wat is nou de langste sluitertijd waarbij je een scherpe foto kunt maken terwijl je de camera in je hand houdt?
Hiervoor kijk je naar de brandpunt afstand. Is dat bijvoorbeeld 50mm? Hou dan 1/50 seconde aan. Ga je op vogels fotograferen met een 300mm lens? Dan moet de sluitertijd dus korter en is het aan te raden om minimaal op 1/300 te fotograferen. Dat is ook de reden dat natuur fotografen vaak rondlopen met een statief. Uiteraard hangt het ook af of het object dat je fotografeert in beweging is. Wil je bijvoorbeeld een rennende aap fotograferen dan zul je een nog kortere sluitertijd moeten gebruiken bijvoorbeeld 1/800.

Dus als je de brandpunt afstand altijd koppelt aan de minimale sluitertijd dan ben je verzekerd van een foto zonder bewegingsonscherpte. Hoe groter de brandpuntafstand, hoe korter de benodigde sluitertijd voor het maken van een scherpe foto.

Hoe groter de brandpuntafstand, hoe korter de benodigde sluitertijd voor het maken van een scherpe foto.

Hoe groter de brandpuntafstand, hoe korter de benodigde sluitertijd voor het maken van een scherpe foto.


Tip 3. Zorg voor een schone lens
Hou de lens schoon. Als er een vlekje op de lens zit dan zie je dat uiteraard terug op de uiteindelijke foto. Vermijd dus regen of stof dat zich vastklampt op de lens.
Zorg voor een lens schoonmaak doekje. Een brillen doekje werkt ook vaak. Gebruik geen kleding of wcpapier. De kans is groot dat je daarmee juist krassen veroorzaakt. En gebruik nooit krachtige schoonmaakmiddelen zoals wasbenzine. De kans is groot dat je hierdoor de topcoating van je lens loslaat.
Maak je lens ook niet te vaak schoon. Hoe vaker je de lens schoonmaakt hoe sneller de top coating van de lens zal verdwijnen. Hierdoor wordt de foto doffer i.p.v. scherper. Stof op de lens voorkomen is dus het beste advies. Maak jij je lens wel eens schoon?

Maak jij je lens wel eens schoon?

Maak jij je lens wel eens schoon?


Tip 4. Gebruik IS of VR
Canon noemt het Image stabilisation en Nikon noemt het Vibrate reduction. Het komt uiteraard op het zelfde neer. Door een trilling te creëren in de lens worden andere trillingen gecompenseerd. Het is een functie die voorkomt op bepaalde lenzen. Hierdoor kun je dus met langere sluitertijden nog steeds uit de hand fotograferen. Het advies is om het altijd te gebruiken als je uit de hand fotografeert.
Zet de beeldstabilisatie juist uit als je de camera op een statief gebruikt. Hierop kan het soms averechts werken. De lens zoekt dan naar trillingen en gaat zelf een trilling creëren. Dit resulteert dus juist tot bewegingsonscherpte.

Tip 5. Zoom of vaste brandpunt afstand?
Als je een camera hebt met verwisselbare objectieven dan zul je merken dat er veel verschil kan zitten qua scherpte tussen objectieven. Dat verklaart natuurlijk ook mede het prijsverschil tussen de verschillende modellen. De scherpste lenzen worden ook wel prime lenzen genoemd oftewel lenzen met een vaste brandpunt afstand. Het is een lens waarbij je dus niet kunt in- of uitzoomen. Het klinkt een beetje ouderwets want je moet dus simpelweg een stapje naar voren of achteren doen als je het perspectief wilt veranderen. Maar omdat de lens helemaal is ontworpen voor een bepaalde brandpunt afstand is hij scherper (en licht gevoeliger) dan zoom objectieven in de dezelfde prijsklasse. De goedkoopste lens is de 50mm variant. Deze zijn al verkrijgbaar vanaf 100 euro. Eigenlijk mag deze lens bij geen enkele fotograaf in de collectie ontbreken. Want ook al kost hij relatief weinig je krijgt er veel voor terug gezien de prijs/kwaliteit verhouding en natuurlijk met name de scherpte.

Een goede lens voor 'weinig' geld.

Een goede lens voor ‘weinig’ geld.


Tip 6. Gebruik nooit de uiterste diafragma standen
Heb jij een lens met een maximaal diafragma van F3.5 dan is het verleidelijk om in deze stand te fotograferen. Wist je dat het alleen altijd ten koste gaat van de scherpte? Iedere lens heeft een zogenaamde sweetspot. Een diafragma waarde waarbij de foto’s het scherpst zijn. Deze specifieke waarde verschilt per lens. Maar de uiterste waarde zijn altijd af te raden als je op zoek bent naar de scherpste foto’s. Je kunt dit zelf makkelijk testen door een foto te maken in de uiterste stand bijvoorbeeld F3.5 en vervolgens met F8.0. Je zult merken dat de foto scherper is bij F8.0. Overigens hoe beter de lens hoe kleiner de verschillen zullen zijn.

Tip 7. Gebruik de zelfontspanner
Heb jij je weleens afgevraagd waarom er een zelfontspanner op de camera zit van 2 seconde? Normaal gesproken gebruik je de zelf ontspanner als er geen fotograaf is en je wilt zelf ook op de foto. Twee seconden is dan natuurlijk veel te kort om snel te rennen en poseren voor een goede foto. Deze twee seconden functie is bedoeld op het moment dat je foto’s gaat maken met langere sluitertijden. Deze functie is dus met name handig als er weinig licht is of als je speciale effecten wilt creëren. Je kunt dan gebruik maken van een statief of een stabiele ondergrond. In sommige gevallen zorgt het indrukken van de sluiterknop dan al voor een lichte trilling die op zijn beurt voor een bewegingsonscherpte zorgt. Speciaal voor dat soort momenten gebruik je de 2 seconden zelf ontspanner. Je bent dan verzekerd van een scherpe foto.

Als je in het donker fotografeert is de 2 seconden zelf ontspanner een uitkomst.

Als je in het donker fotografeert is de 2 seconden zelf ontspanner een uitkomst.


Vind je bovenstaande tips interessant? Wil jij meer te weten komen over fotografie? Bekijk dan de training Haal alles uit je fotocamera met Top-expert Jeroen Horlings.